مصطفى النوراني الاردبيلي

381

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

عنزروت صمغى است كه در كُتب طبّ سنّتى و فرهنگ‌هاى لغات با نامهاى انزروت و عنزروت و در جاهاى مختلف با نامهاى مختلف آمده است . مشخصات : درخت خاردارى است كه برگ آن شبيه برگ مورد و برگ درخت كندر است . از نظر طبيعت گرم و خشك است . خواص - كاربرد : مليّن است و انسداد مجارى عروق را باز مىكند ، مسهل خوبى براى بلغم است . اگر با هليله و سكبينج خورده شود مسهل بلغم بسيار مؤثر و راحتى است . خوردن با روغن كرچك آن براى رفع تشنج حاصله از امتلاء مفيد است . و خواص ديگرى نيز دارد . « 1 » عنصل به فارسى پياز دشتى ، پياز موش و در كُتب طبّ سنّتى و كتب قديم با نامهاى عربى آن اسقيل ، اشقيل و عُنصل آورده شده است . مشخصات : گياهى است زيبا و چند ساله داراى پياز برگ كه معمولًا قسمتى از پياز در داخل خاك و قسمت فوقانى آن بيرون از خاك قرار دارد . ميوه آن به رنگ قهوه‌اى زيتونى داراى 3 خانه است كه در هر خانه 4 - 3 دانه گرد و تيره رنگ قرار دارد . تركيبات شيميايى : در پياز عنصل تركيباتى به نام سيلى پيكرين ماده‌اى تلخ و محلول در آب كه به‌صورت گرد زرد رنگى از پياز گياه به دست مىآيد و سيلى توكسين كه آن هم مادّه‌اى است تلخ ، وجود مادّه‌اى ديگر نير به نام سيلارن در پياز مشخص شده است .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 317 ؛ محيط اعظم ، ص 410 .